Samana en Stad Brugge ontvouwen ’s werelds ‘Grootste Mantel tegen Eenzaamheid’
Start allereerste Week tegen Eenzaamheid: Liefst 32.500 stukjes stof vertellen talloze persoonlijke verhalen van mensen met een chronische ziekte en mantelzorgers
Op ‘t Zand in Brugge is vanmiddag ’s werelds Grootste Mantel tegen Eenzaamheid ontvouwd. Het 325 vierkante meter grote stuk textiel werd met een heuse kraan omhoog gehesen en is gemaakt van liefst 32.500 stukjes stof. Die werden gedoneerd door mensen die zélf eenzaamheid ervaren, of die anderen helpen om uit eenzaamheid te ontsnappen. Het gaat om een initiatief van Samana, de grootste organisatie voor mensen met een chronische ziekte, zorgbehoevenden en mantelzorgers in Vlaanderen. “Met het ontvouwen van deze Mantel trappen we meteen ook de allereerste ‘Week tegen Eenzaamheid’ af”, zegt Johan Tourné, directeur van Samana. “Meer dan één op de drie mensen in onze samenleving voelt zich vandaag helaas alleen en daar kunnen we met velen wat aan veranderen.”

Goed 37% van de Vlamingen geeft aan zich eenzaam te voelen. Recent onderzoek in samenwerking met Thomas More Hogeschool toont bovendien dat dit aantal bij chronisch zieken (51,6%) en vrijwilligers die mensen met een chronische ziekte begeleiden (46,6%) nog hoger ligt. Met meer dan 25.000 vrijwilligers zet de organisatie Samana zich al 75 jaar in voor meer verbondenheid, zorg en nabijheid. De komende jaren wordt die inzet nog versterkt met een structurele aanpak tegen eenzaamheid.
“Eenzaamheid aanpakken, blijft broodnodig in onze samenleving. Het gaat zowel om emotionele als om sociale eenzaamheid. De oorzaken daarvan hoef je niet ver te zoeken. Bij mensen met een chronische ziekte zien we dat hun contacten al te vaak afnemen omwille van een gebrek aan mobiliteit. Hun sociale kring wordt kleiner omdat ze vaak onverwacht plannen moeten wijzigen, ze een schuldgevoel krijgen en op zichzelf terugplooien. Vrijwilligers van hun kant delen ook niet altijd alles met anderen en hebben soms een eigen rugzak, wat ook hen kwetsbaarder maakt voor een vorm van eenzaamheid. Eenzaamheid is echter géén individueel falen, maar een gedeelde verantwoordelijkheid.”
Johan Tourné, directeur van Samana
Symbool van warmte
Om haar voornemen kracht bij te zetten, organiseert Samana voortaan jaarlijks de ‘Week tegen Eenzaamheid’, telkens in de tweede week van oktober, waarin meer dan 500 lokale evenementen verspreid over heel Vlaanderen plaatsvinden. De eerste editie van de ‘Week tegen Eenzaamheid’ werd vandaag op ‘t Zand in Brugge afgetrapt, met een uniek project: het ontvouwen van de Grootste Mantel tegen Eenzaamheid ter wereld.
Voor het project verzamelde Samana stofjes-met-een-verhaal, die herinneringen dragen aan bijzondere momenten, geliefde personen of waardevolle ervaringen. Concreet maakten leden, vrijwilligers en sympathisanten maar liefst 325 lappendekens van één vierkante meter. Tijdens ‘samen-stik-dagen’ en thuis, individueel of in groep, gingen honderden handen aan de slag. Elk lapje werd zorgvuldig geknipt, genaaid en verwerkt tot een uniek geheel. Onlangs werden alle lappendekens aan elkaar genaaid in Leuven. Van daaruit werd de Mantel voorzichtig getransporteerd naar Brugge.
“Tijdens deze campagne willen we met Samana heel Vlaanderen in beweging brengen om eenzaamheid zichtbaar, bespreekbaar en hanteerbaar te maken. Dit jaar trappen we de Week af met de onthulling van ’s werelds ‘Grootste Mantel tegen Eenzaamheid’. Die is veel meer dan een indrukwekkend geheel van honderden lapjes stof. Het is een tastbaar symbool van alles waar Samana voor staat: mensen samenbrengen, talenten waarderen, elkaar versterken en bouwen aan een warme samenleving.”
Johan Tourné, directeur van Samana
Samen verschil maken
Bij Samana is men er ten volle van overtuigd dat íedereen een verschil kan maken voor een ander. Bezoeken aan huis, buurtontmoetingen, warme contacten en praktische ondersteuning zorgen ervoor dat mensen zich gezien, gehoord en verbonden voelen. Kleine gebaren maken een groot verschil.
“Liefst 53,8% van onze leden en 48,4% van de vrijwilligers voelt zich al een stuk minder eenzaam dankzij de initiatieven van Samana. Door resoluut te kiezen voor een samenleving waarin verbinding en nabijheid centraal staan, maken we samen het verschil in ieders leven. Maar het is een inspanning die we met een volledige samenleving moeten leveren. Eenzaamheid treft alle generaties en verdient een structurele aanpak. Met Samana verleggen we graag de eerste steen om heel Vlaanderen bewuster te maken van de problematiek en de remedies.”
Sonja Becq, voorzitter van Samana
Charter tegen Eenzaamheid
Dat de ‘Grootste Mantel tegen Eenzaamheid’ net in Brugge wordt ontvouwd, is geen toeval. De stad werd in de zomer van 2017 opgeschrikt door vier eenzame overlijdens in korte tijd. De overledenen hadden niks met elkaar gemeen, behalve de eenzaamheid waarin ze hun laatste momenten hadden doorgebracht. Hun dood werd helaas ook telkens pas laat opgemerkt. Sindsdien heeft het Brugse stadsbestuur het stadsactieplan 'Vierkant tegen Eenzaamheid' in het leven geroepen, dat intussen zijn vruchten afwerpt.
“In een samenleving waar individualiteit en prestatiedruk de norm zijn geworden en waar sociale media het direct contact al te snel vervangt, is eenzaamheid meer dan ooit een werkpunt. Brugge is een stad waar iedereen meetelt, maar waar we evenzeer zien dat mensen zich eenzaam kunnen voelen. Daarom ontwikkelen we met Vierkant tegen Eenzaamheid een sterk sociaal netwerk, zeker met aandacht voor mensen die vatbaarder zijn voor eenzaamheid, zoals mensen met een chronische ziekte, vrijwilligers en mantelzorgers. We hebben dan ook geen moment getwijfeld om het ‘Charter tegen Eenzaamheid’ van Samana te ondertekenen en samen nog meer actie te ondernemen.”
Dirk De fauw, burgemeester van Brugge
Met het ‘Charter tegen Eenzaamheid’ nodigt Samana niet alleen lokale besturen, maar ook bedrijven, organisaties en verenigingen uit om zich mee te engageren. Het charter vertrekt uit vijf sterke ambities: iedereen verdient een netwerk, eenzaamheid bespreekbaar maken, krachten bundelen, vrijwilligers activeren en ondersteunen en - uiteraard - actief deelnemen aan de ‘Week tegen Eenzaamheid’. In de komende dagen vraagt Samana nog meer steden, gemeenten, bedrijven en organisaties om het charter te ondertekenen.
De ‘Week tegen Eenzaamheid’ duurt nog tot en met 16 oktober en wordt gedragen door alle lokale Samana-groepen (Week tegen Eenzaamheid - Samana versterkt chronisch zieken en mantelzorgers).
ZELF AAN DE SLAG TEGEN EENZAAMHEID?
Samana geeft 5 concrete tips voor alledag om eenzaamheid te bestrijden:
- Groet de buren en alle mensen die je ergens ontmoet, maak een kort praatje in de winkel, op de trein,… .
- Stuur regelmatig een berichtje naar jouw vrienden, familie , (oude) kennissen,… Maak tijd om regelmatig eens af te spreken.
- Engageer je in jouw buurt, doe vrijwilligerswerk.
- Blijf in beweging, kom buiten om zaken te ondernemen.
- Praat over jouw gevoelens, deel ze met mensen waarbij je je goed voelt. Als dit moeilijk lukt, praat erover met jouw huisarts.
Foto Samana
Ook Mathias Vergels kwam een handje helpen, hij trad ook op met zijn band. Foto Jan Aelberts
Ook Mathias Vergels kwam een handje helpen, hij trad ook op met zijn band. Foto Jan Aelberts
Ook Mathias Vergels kwam een handje helpen, hij trad ook op met zijn band. Foto Jan AelbertsJohan Tourné
Arno Creve









